Uzależnienie od alkoholu

Uzależnienie od alkoholu – definicja, objawy oraz leczenie

Choroba, jaką jest alkoholizm to poważny problem społeczny, z którym coraz częściej zmagają się nie tylko mężczyźni, ale i kobiety. Co ważne, alkoholizm dotyczy osób w różnym wieku, pochodzących zarówno z rodzin ubogich, jak i zamożnych. Uzależnienie od alkoholu jest chorobą przewlekłą, która wraz z biegiem czasu postępuje, daje coraz więcej objawów i może doprowadzić nawet do zgonu pacjenta. Oddziałuje zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne, a także na środowisko osoby uzależnionej.

Porozmawiajmy – Zadzwoń do nas

Czym dokładnie jest alkoholizm?

Według WHO, czyli Światowej Organizacji Zdrowia, terminem „alkoholizm” określa się różne następstwa nadużywania napojów wyskokowych, czyli nadmiernego picia alkoholu. Rozwój uzależnienia postępuje z różną szybkością, a wpływ na ten proces ma wiele różnego rodzaju czynników takich jak, chociażby predyspozycje genetyczne, sytuacja rodzinna, cechy osobowościowe, dostępność napojów alkoholowych itp.

Jednym z badaczy, który wywarł największy wpływ na sposób myślenia o problemach alkoholowych, był Elvin Morton Jellinek. Ten amerykański biostatystyk i fizjolog dowiódł, że alkoholizm jest taką samą chorobą, jak cukrzyca, nowotwór czy gruźlica. Zdaniem naukowca na chorobowy charakter zjawiska wskazują takie związane z nią objawy jak utrata kontroli nad piciem alkoholu, progresja objawów chorobowych oraz fakt, że pozostawienie pacjenta bez terapii mogłoby doprowadzić do jego zgonu.

Jakie są przyczyny uzależnienia od alkoholu?

Na chwilę obecną diagnostyką i leczeniem problemów alkoholowych zajmują się różne dziedziny – medycyna, socjologia, pedagogika, psychologia itp. Wyróżnia się następujące przyczyny rozwoju alkoholizmu:

  • medyczne – nałóg stanowi reakcję organizmu na dostarczanie do niego alkoholu, który działa jako środek zmieniający świadomość, odurzający, wywołujący uczucie relaksu i odprężenia oraz zmniejszający lęk,
  • pedagogiczne – uzależnieniu od alkoholu może stanowić efekt niekorzystnych interakcji z otaczającym środowiskiem, np. z rodziną, szkołą, pracą, które sprzyjają rozpoczęciu i kontynuowaniu picia,
  • psychologiczne – choroba alkoholowa może też być rezultatem zaburzeń jednostki oraz niektórych jej cech osobowości – znaczenie w tym przypadku ma przede wszystkim niedojrzałość pod względem emocjonalnym, alkohol może być traktowany jako specyfik do radzenia sobie z trudnymi sytuacjami,
  • socjologiczne – nałóg jako wynik przemian społecznych.

Jakie są objawy choroby alkoholowej?

Objawy wskazujące na uzależnienie od alkoholu mogą być bardzo różne, w zależności od konkretnej osoby, która zmaga się z chorobą. Oznacza to, że symptomy poniżej opisane mogą wystąpić nie tylko w różnej kolejności, ale także charakteryzować się różnym nasileniem. Do najczęstszych objawów zalicza się:

Jakie są przyczyny uzależnienia od alkoholu?

Na chwilę obecną diagnostyką i leczeniem problemów alkoholowych zajmują się różne dziedziny – medycyna, socjologia, pedagogika, psychologia itp. Wyróżnia się następujące przyczyny rozwoju alkoholizmu:

  • medyczne – nałóg stanowi reakcję organizmu na dostarczanie do niego alkoholu, który działa jako środek zmieniający świadomość, odurzający, wywołujący uczucie relaksu i odprężenia oraz rozwiązujący problemy wywołujące lęk,
  • pedagogiczne – alkoholizm może stanowić efekt niekorzystnych interakcji z otaczającym środowiskiem, np. z rodziną, szkołą, pracą, które sprzyjają rozpoczęciu i kontynuowaniu picia,
  • psychologiczne – pojawienie się problemów alkoholowych może też być związane z zaburzeniami jednostki oraz niektórych jej cech osobowości – znaczenie w tym przypadku ma przede wszystkim niedojrzałość pod względem emocjonalnym, picie alkoholu może być traktowane jako sposób rozwiązywania trudnych sytuacji, problemów związanych z pracą czy rodzinnymi niepowodzeniami,
  • socjologiczne – nałóg związany z przemianami społecznymi.

Jakie są objawy problemów alkoholowych?

Z zasady objawy wskazujące na alkoholizm mogą być bardzo różne, w zależności od konkretnej osoby, która zmaga się z chorobą. Oznacza to, że objawy poniżej opisane mogą wystąpić nie tylko w różnej kolejności, ale także charakteryzować się różnym nasileniem. Do najczęstszych objawów zalicza się:

  • zaprzeczanie, że ma się problem z piciem – to jedna z najpowszechniejszych oznak mogąca świadczyć, że dana osoba ma poważny problem z alkoholem, przy równoczesnych dowodach na jego występowanie,
  • zmiana tolerancji alkoholowych na spożywane napoje – z biegiem czasu ilość trunku dostarczanego do organizmu musi zostać zwiększona w celu uzyskania oczekiwanego rezultatu, a więc rozwiązywania osobistych problemów,
  • objawy abstynencyjne – jeśli picie zostanie ograniczone lub zaprzestane, wówczas może pojawić się wiele uciążliwych objawów fizjologicznych, takich jak zaburzenia snu, lęki, niepokój, dreszcze, drżenie kończyn, przyspieszona akcja serca, wzrost ciśnienia tętniczego krwi, rozszerzone źrenice, skurcze mięśni, ogólne uczucie rozbicia i złego samopoczucia,
  • objawy psychoruchowe – do tych objawów zalicza się tzw. niepowikłany alkoholowy zespół abstynencyjny,
    chwilowe okresy abstynencji, które zwykle kończą się powrotem do uzależnienia – osoba uzależniona próbuje zerwać z piciem głównie po to, aby udowodnić osobom z najbliższego otoczenia, że nie ma problemów związanych z nałogiem,
  • utrata kontroli nad piciem – w tym przypadku picie staje się przymusem, nawet w sytuacji, kiedy wypiło się niedużą ilość alkoholu,
    pojawienie się objawów majaczeń alkoholowych oraz drgawek, które zwykle przyjmują formę napadu padaczkowego – pacjent w ich trakcie najczęściej traci świadomość, nie zdaje sobie sprawy, gdzie jest, dodatkowymi objawami mogą być omamy i złudzenia,
  • zaburzenia pamięci i świadomości – u osoby uzależnionej od alkoholu mogą pojawić się tzw. dziury, a także urwane filmy,
  • silne łaknienie napojów wyskokowych – chory mający objawy alkoholizmu odczuwa silne pragnienie, wręcz przymus spożywania napojów alkoholowych – niejednokrotnie z tego powodu doświadcza ataków paniki.

Kiedy alkoholizm może być zdiagnozowany?

Do postawienia prawidłowej diagnozy i rozpoczęcia leczenia uzależnienia związanego z piciem pomocne są kryteria Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10. Zgodnie z nimi alkoholizm jest rozpoznawany w sytuacji, kiedy występują przynajmniej trzy z poniższych objawów, w okresie minimum jednego miesiąca lub w trakcie ostatniego roku, w okresach krótszych niż miesiąc:

  • upośledzenie zdolności kontrolowania zachowań związanych ze spożywaniem napojów alkoholowych,
  • silne pragnienie lub wręcz odczuwanie przymusu związanego z piciem (tzw. głód alkoholowy),
  • upośledzenie zdolności powstrzymywania się od zaglądania do kieliszka,
  • trudności w ograniczeniu ilości spożywanych napojów alkoholowych,
  • zwiększona tolerancja alkoholu, oznaczająca potrzebę dostarczania organizmowi coraz większych dawek napojów alkoholowych w celu uzyskania oczekiwanego efektu, rozwiązywania problemów,
  • fizjologiczne objawy zespołu abstynencyjnego występujące w sytuacji ograniczenia lub próby zaprzestania picia: bóle i zawroty głowy, nudności, nadciśnienie tętnicze, drżenie, biegunka,
  • wymioty, wzmożona potliwość, pobudzenie psychoruchowe lub spowolnienie, bezsenność, majaczenie,
  • świadome nadużywanie napojów alkoholowych pomimo oczywistych dowodów występowania szkodliwych dla zdrowia psychicznego i fizycznego następstw związanych z piciem,
  • skoncentrowanie swojego życia wokół alkoholu kosztem rodziny, obowiązków zawodowych itp.

Fazy rozwoju alkoholizmu

Wyróżnia się kilka różnych klasyfikacji, które przedstawiają fazy uzależnienia, alkoholizmu. Jedna z popularniejszych typologii określania faz została stworzona przez wyżej już przywoływanego amerykańskiego biostatystyka i fizjologa Elvina Mortona Jellinka. Według niego można wyróżnić cztery następujące fazy choroby związanej z piciem:

  • faza pierwsza – określana mianem fazy prealkoholicznej rozpoczyna się konwencjonalnym piciem. Zdaniem naukowca potencjalni kandydaci na alkoholików o wiele szybciej niż inni zaczynają odkrywać atrakcyjność napojów alkoholowych, traktując je jako środek o działaniu rozluźniającym, likwidującym problemy, a także uśmierzającym bolesne stany emocjonalne. Na początku picie odbywa się sporadycznie, ale z biegiem czasu zaczyna stawać się nieodłącznym towarzyszem życia. W tej fazie stopniowo zmienia się tolerancja na procenty, gdyż w celu rozwiązywania swoich życiowych problemów osoba wpadająca w alkoholizm musi sięgać po coraz większe dawki używki, zbliżając się tym samym do kolejnej fazy,
  • faza druga – nazywana etapem zwiastunowym, w większości przypadków zaczyna się od nagłego i zarazem nie do końca wyjaśnionego doświadczenia, że człowiek bez utraty przytomności nie może przypomnieć sobie swoich zachowań i dokładnych okoliczności, w jakich miało miejsce picie. Takie epizody w życiu osoby uzależnionej zaczynają powtarzać się systematycznie w tej fazie, nawet pod wpływem dostarczania organizmowi niedużych dawek środka odurzającego. Ponadto w tej fazie mogą zacząć pojawiać się zaburzenia pamięci związane z piciem, widoczne w szczególności w stanach wyczerpania psychicznego lub fizycznego. W przypadku tej fazy człowiek zaczyna podporządkowywać całe swoje życie napojom wyskokowym – zdarza mu się picie po kryjomu, tworzenie specjalnych okazji związanych z piciem itp.,
  • faza trzecia – nosząca również miano fazy krytycznej, to etap, kiedy w pełni mamy do czynienia ze zjawiskiem utraty kontroli – oznacza to, że osoba uzależniona zaczynając picie, spożywa używki do tego momentu, dopóki nie osiągnie stanu upojenia, rozwiązując wszystkie swoje problemy. W tej fazie pojawia się bardzo silne pragnienie alkoholu, odczuwane wręcz jako przymus zajrzenia do kieliszka. Na tym etapie alkoholizmu rozwija się cały zestaw objawów uzależnienia, spośród których można wyróżnić przede wszystkim tworzenie racjonalnych usprawiedliwień związanych z piciem, zabezpieczanie zapasów napojów alkoholowych, rezygnację z jedzenia, odizolowanie od otoczenia, zaniedbywanie pracy i kontaktów z najbliższymi osobami, konieczność nieustannego uzupełniania stężenia alkoholu w organizmie, obniżenie popędu płciowego,
  • faza czwarta, chroniczna – to faza alkoholizmu, dla której najbardziej charakterystyczne jest poważne uszkodzenie procesów myślenia i szereg uciążliwych dolegliwości fizycznych oraz psychicznych. U niektórych cierpiących na alkoholizm pojawiają się problemy spożywania produktów alkoholowych nieprzeznaczonych do konsumpcji, których picie jest wyjątkowo groźne dla zdrowia i życia, oraz zmniejszenie tolerancji. Typowe dla tej fazy są także stany lękowe, drżenie, zniekształcenie procesów poznawczych oraz obniżenie sprawności motorycznej.

Leczenie uzależnienia od alkoholu – sposoby rozwiązywania problemu

Chcąc podjąć leczenie, najlepiej zacząć od znalezienia w sobie wewnętrznego przekonania oraz chęci do pójścia na terapię. W większości przypadków pełna, świadoma potrzeba rozwiązania problemów związanych z alkoholem pojawia się dopiero w sytuacji, kiedy osoba uzależniona zaczyna zmagać się z trudnymi do udźwignięciami konsekwencjami. Najważniejsza i ostateczna decyzja o terapii należy oczywiście do jednostki, nie mniej jednak dużą rolę w tym procesie odgrywa rodzina oraz osoby z najbliższego otoczenia.

Wyjście z problemów związanych z piciem wymaga od osoby uzależnionej spełnienia przede wszystkim takich warunków, jak:

  • gotowość do przyjęcia pomocy i do rozwiązywania problemów,
  • uświadomienie sobie i równocześnie zaakceptowanie faktu, że jest się osobą uzależnioną wymagającą terapii,
  • maksymalne zaangażowanie w terapię alkoholizmu,
  • utrzymanie pełnej abstynencji – zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu terapii.

Jak długo trwa terapia uzależnień alkoholowych?

O tym, ile będzie trwać terapia uzależnienia związanego z piciem, decyduje wiele różnorodnych czynników. Przede wszystkim, aby osoba chora mogła w ogóle przystąpić do terapii, musi przejść odwyk alkoholowy – jest to jeden z pierwszych i zarazem niezbędnych kroków na drodze do rozwiązania tego problemu. Odtrucie ma na celu wyeliminowanie objawów towarzyszących zespołowi abstynencyjnemu oraz złagodzenie zaburzeń somatycznych występujących u osób, u których alkoholizm trwa już długi czas.

Kolejnym etapem jest zapisanie się na wizytę w państwowym lub prywatnym ośrodku terapii uzależnień. W tej fazie kluczowe znaczenie ma rozmowa z psychoterapeutą, który podczas całego procesu leczenia będzie pełnił funkcję swego rodzaju opiekuna dla osoby chorej, starającej się rozwiązać jej problemy.

Trzecia faza obejmuje ułożenie programu postępowania i rozwiązywania problemów po opuszczeniu placówki, a także zaplanowanie tzw. terapii podtrzymującej, polegającej np. na braniu udziału w spotkaniach organizowanych w ramach grup wsparcia.

Trudno jednoznacznie stwierdzić, ile czasu potrzeba na przeprowadzenie pełnej terapii. Czas ten jest uzależniony od wielu czynników, w tym między innymi od fazy zaawansowania choroby, motywacji pacjenta do rozwiązywania problemów alkoholizmu, a także od systemu wsparcia ze strony otoczenia. Terapie tego typu stanowią proces długotrwały i złożony, mając za zadanie przede wszystkim ustabilizowanie chęci do życia w abstynencji.

Jakie metody stosuje się w leczeniu alkoholizmu?

Jedną z podstawowych metod leczenia problemów związanych z piciem jest psychoterapia poznawczo-behawioralna, której głównym celem jest zmodyfikowanie zachowań oraz sposobu myślenia pacjenta. Po zakończeniu odwyku jednostka jest kierowana na specjalistyczną terapię, która musi przebiegać zgodnie z indywidualnie opracowanym planem wyjścia z problemu. W trakcie spotkań indywidualnych lub grupowych osoba chora poznaje mechanizmy uzależnienia, a także dowiaduje się, w jaki sposób należy sobie radzić z emocjami związanymi z sytuacjami, w których do tej pory zaglądała do kieliszka. Praca z psychoterapeutą pozwala też nauczyć się rozpoznawania objawów świadczących o możliwości powrotu choroby i radzenia sobie z pojawiającymi się wtedy problemami. Dzięki udziałowi w psychoterapii osoba cierpiąca na alkoholizm może przepracować swoje postawy, zachowania i sposoby myślenia, tak, aby po zakończeniu terapii móc zacząć szukać w swoim życiu nowych celów i powrócić do normalnego, zdrowego funkcjonowania w społeczeństwie.

Porozmawiajmy – Zadzwoń do nas

Czy na terapiach alkoholizmu środki farmakologiczne są skuteczne?

Jak już wyżej wspominano, jednym z najpowszechniejszych objawów alkoholizmu jest głód alkoholu, czyli nieodparta pokusa, wręcz przymus związany z piciem. Do tej pory nie udało się znaleźć żadnego środka farmakologicznego, który mógłby skutecznie rozwiązać tego typu symptom. Są natomiast substancje, które poprzez warunkowy odruch powodują, że dla osoby uzależnionej picie przestaje być atrakcyjne. Boi się wystąpienia przykrych doznań fizycznych po spożyciu nawet niedużej porcji używki.

Niektóre środki farmakologiczne mogą być wykorzystywane jako metoda pomocnicza przy terapii alkoholizmu. Najczęściej korzysta się z nich w przypadkach objawów zespołu abstynencyjnego – są to przede wszystkim preparaty z grupy benzodiazepin, które skutecznie redukują takie objawy jak niepokoje, lęki, drgawki i bezsenność. Nie można jednak podawać ich pacjentowi dłużej niż przez okres dwóch tygodni, gdyż mogą prowadzić do uzależnienia.

W późniejszym okresie terapii uzależnienia od alkoholu farmakoterapia może wspierać psychoterapię. Osobom uzależnionym można podawać np. naltrekson czy disulfiram, środek, który po spożyciu napojów procentowych powoduje dokuczliwe objawy takie jak kołatanie serca, lęk czy pulsujący ból głowy.

Jak przebiega terapia uzależnienia w Klinice OAZA?

Prywatny Ośrodek Terapii Uzależnień OAZA to miejsce, w którym prowadzimy skuteczną terapię wielu destrukcyjnych nałogów, w tym między innymi alkoholizmu. Jeśli więc szukasz wsparcia w walce z uzależnieniem związanym z alkoholu, doskonale trafiłeś. Wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu terapii w połączeniu z indywidualnym podejściem do pacjenta oraz starannie opracowanym programem terapeutycznym sprawia, że pobyt w naszym ośrodku gwarantuje miarodajne oraz trwałe efekty. Zawsze znajdujemy odpowiednie rozwiązania, łagodzimy objawy uzależnienia i zapewniamy swoje wsparcie psychologiczne.

Kompleksowe leczenie objawów uzależnień związanych z alkoholem realizujemy poprzez detoks oraz terapię. Każdy z tych elementów jest zawsze dostosowywany bezpośrednio do konkretnych potrzeb pacjentów, aby zagwarantować im pełne bezpieczeństwo oraz maksimum komfortu. Procedura odtruwania jest natomiast przeprowadzana pod ścisłą kontrolą lekarzy.

Leczenia uzależnienia od alkoholu w Prywatnym Ośrodku Terapii Uzależnień OAZA to:

  • profesjonalna terapia prowadzona w kameralnych warunkach oraz w rodzinnej atmosferze,
  • wykwalifikowana kadra, która dzięki wiedzy i zdobytemu doświadczeniu dobrze wie, w jaki sposób pomóc przetrwać pacjentowi najtrudniejsze chwile,
  • pełen dostęp do zaawansowanych rozwiązań diagnostyki laboratoryjnej,
  • dwunastomiesięczna opieka terapeutyczna po zakończeniu pobytu.

Dzięki wieloletniemu doświadczeniu i fachowej wiedzy terapeutycznej doskonale wiemy, jak leczyć chorobę, jaką jest alkoholizm. Znamy także skuteczne rozwiązania na przeprowadzenie detoksu, dlatego pobyt w Klinice OAZA wiąże się z wyjątkowo wysoką efektywnością rozwiązywania problemów alkoholizmu. Dotychczas pomogliśmy już wielu pacjentom. Jeśli więc masz problem z alkoholem lub podejrzewasz uzależnienie u osoby ze swojego najbliższego środowiska, zachęcamy do skontaktowania się z naszym ośrodkiem.

Porozmawiajmy – Zadzwoń do nas

Więcej:

 

Artykuły o alkoholizmie na naszym blogu

Więcej artykułów można znaleźć na naszym blogu

 

Partnerzy