Uzależnienie od alkoholu

5000 ZŁ TYLKO DO ŚWIĄT

Uzależnienie od alkoholu – definicja, objawy oraz leczenie

Choroba alkoholowa to poważny problem społeczny, z którym coraz częściej zmagają się nie tylko mężczyźni, ale i kobiety. Co ważne, alkoholizm dotyczy osób w różnym wieku, pochodzących zarówno z rodzin ubogich, jak i zamożnych. Uzależnienie od alkoholu jest chorobą przewlekłą, która wraz z biegiem czasu postępuje i może doprowadzić nawet do zgonu pacjenta. Oddziałuje zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne, a także na środowisko osoby uzależnionej.

Czym dokładnie jest alkoholizm?

Według WHO, czyli Światowej Organizacji Zdrowia, terminem „alkoholizm” określa się różne następstwa nadużywania napojów alkoholowych. Rozwój uzależnienia postępuje z różną szybkością, a wpływ na ten proces ma wiele różnego rodzaju czynników takich jak, chociażby predyspozycje genetyczne, sytuacja rodzinna, cechy osobowościowe, dostępność alkoholu itp.

Jednym z badaczy, który wywarł największy wpływ na sposób myślenia o uzależnieniu od alkoholu, był Elvin Morton Jellinek. Ten amerykański biostatystyk i fizjolog dowiódł, że alkoholizm jest taką samą chorobą, jak cukrzyca, nowotwór czy gruźlica. Zdaniem naukowca na chorobowy charakter zjawiska wskazują takie symptomy jak utrata kontroli nad piciem, progresja objawów chorobowych oraz fakt, że pozostawienie pacjenta bez leczenia mogłoby doprowadzić do jego zgonu.

Jakie są przyczyny uzależnienia od alkoholu?

Na chwilę obecną diagnostyka i leczenie uzależnień alkoholowych to problemy, którymi zajmują się różne dziedziny – medycyna, socjologia, pedagogika, psychologia itp. Wyróżnia się następujące przyczyny rozwoju choroby alkoholowej:

  • medyczne – nałóg stanowi reakcję organizmu na dostarczanie do niego alkoholu, który działa jako środek zmieniający świadomość, odurzający, wywołujący uczucie relaksu i odprężenia oraz zmniejszający lęk,
  • pedagogiczne – uzależnieniu od alkoholu może stanowić efekt niekorzystnych interakcji z otaczającym środowiskiem, np. z rodziną, szkołą, pracą, które sprzyjają rozpoczęciu i kontynuowaniu picia,
  • psychologiczne – choroba alkoholowa może też być rezultatem zaburzeń jednostki oraz niektórych jej cech osobowości – znaczenie w tym przypadku ma przede wszystkim niedojrzałość pod względem emocjonalnym, alkohol może być traktowany jako specyfik do radzenia sobie z trudnymi sytuacjami,
  • socjologiczne – nałóg jako wynik przemian społecznych.

Jakie są objawy choroby alkoholowej?

Objawy wskazujące na uzależnienie od alkoholu mogą być bardzo różne, w zależności od konkretnej osoby, która zmaga się z chorobą. Oznacza to, że symptomy poniżej opisane mogą wystąpić nie tylko w różnej kolejności, ale także charakteryzować się różnym nasileniem. Do najczęstszych objawów zalicza się:

  • zaprzeczanie, że ma się problem z nadużywaniem alkoholu – to jedna z najpowszechniejszych oznak mogąca świadczyć, że dana osoba ma poważny kłopot z alkoholem, przy równoczesnych dowodach na jego występowanie,
  • zmiana tolerancji na spożywane napoje alkoholowe – z biegiem czasu ilość alkoholu dostarczanego do organizmu musi zostać zwiększona w celu uzyskania oczekiwanego rezultatu,
  • objawy abstynencyjne – jeśli dojdzie do ograniczenia lub zaprzestania picia, wówczas mogą pojawić się uciążliwe symptomy fizjologiczne takie jak, chociażby zaburzenia snu, lęki, niepokój, dreszcze, drżenie kończyn, przyspieszona akcja serca, wzrost ciśnienia tętniczego krwi, rozszerzone źrenice, skurcze mięśni, ogólne uczucie rozbicia i złego samopoczucia,
  • objawy psychoruchowe – do których zalicza się tzw. niepowikłany alkoholowy zespół abstynencyjny,
    chwilowe okresy abstynencji, które zwykle kończą się powrotem do picia – osoba uzależniona próbuje zaprzestać spożywania alkoholu głównie po to, aby udowodnić osobom z najbliższego otoczenia, że nie ma problemu alkoholowego,
  • utrata kontroli nad piciem – pojawia się przymus kontynuowania picia, nawet w sytuacji, kiedy wypiło się niedużą ilość alkoholu,
    majaczenie alkoholowe oraz drgawki abstynencyjne, które zwykle przyjmują formę napadu padaczkowego – pacjent w ich trakcie najczęściej traci świadomość, nie zdaje sobie sprawy, gdzie jest, dodatkowo może mieć omamy i złudzenia,
  • zaburzenia pamięci i świadomości – u osoby uzależnionej od alkoholu mogą pojawić się tzw. dziury, a także urwane filmy,
  • silne łaknienie alkoholu – chory zmagający się z chorobą alkoholową odczuwa silne pragnienie, wręcz przymus spożywania napojów alkoholowych – niejednokrotnie z tego powodu doświadcza ataków paniki.

Kiedy może zostać zdiagnozowana choroba alkoholowa?

Do postawienia prawidłowej diagnozy i rozpoczęcia leczenia uzależnienia od alkoholu pomocne są kryteria Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10. Zgodnie z nimi alkoholizm jest rozpoznawany w sytuacji, kiedy występują przynajmniej trzy z poniższych objawów, w okresie minimum jednego miesiąca lub w trakcie ostatniego roku, w okresach krótszych niż miesiąc:

  • upośledzenie zdolności kontrolowania zachowań związanych ze spożywaniem alkoholu,
  • silne pragnienie lub wręcz odczuwanie przymusu picia (tzw. głód alkoholowy),
  • upośledzenie zdolności powstrzymywania się od zaglądania do kieliszka,
  • trudności w ograniczeniu ilości spożywanego alkoholu,
  • zwiększona tolerancja alkoholu, oznaczająca potrzebę dostarczania organizmowi coraz większych dawek napojów alkoholowych w celu uzyskania oczekiwanego efektu,
  • fizjologiczne objawy zespołu abstynencyjnego występujące w sytuacji ograniczenia lub próby zaprzestania picia: bóle i zawroty głowy, nudności, nadciśnienie tętnicze, drżenie, biegunka,
  • wymioty, wzmożona potliwość, pobudzenie psychoruchowe lub spowolnienie, bezsenność, majaczenie,
  • świadome nadużywanie alkoholu pomimo oczywistych dowodów występowania szkodliwych dla zdrowia psychicznego i fizycznego następstw picia,
  • skoncentrowanie swojego życia wokół alkoholu kosztem rodziny, obowiązków zawodowych itp.

Fazy rozwoju alkoholizmu

Wyróżnia się kilka różnych klasyfikacji, które przedstawiają fazy uzależnienia od alkoholu. Jedną z popularniejszych typologii została stworzona przez wyżej już przywoływanego amerykańskiego biostatystyka i fizjologa Elvina Mortona Jellinka. Według niego można wyróżnić cztery następujące etapy choroby alkoholowej:

faza pierwsza – określana mianem fazy prealkoholicznej rozpoczyna się od konwencjonalnego stylu picia. Zdaniem naukowca potencjalni kandydaci na alkoholików o wiele szybciej niż inni zaczynają odkrywać atrakcyjność napojów alkoholowych, traktując je jako środek o działaniu rozluźniającym, likwidującym problemy, a także uśmierzającym bolesne stany emocjonalne. Na początku alkohol jest wykorzystywany sporadycznie, ale z biegiem czasu zaczyna stawać się nieodłącznym towarzyszem życia. W tej fazie stopniowo zmienia się tolerancja na alkohol, gdyż w celu uzyskania oczekiwanego efektu w postaci stanu ukojenia osoba wpadająca w nałóg musi sięgać po coraz większe dawki używki,

faza druga – nazywana etapem zwiastunowym, w większości przypadków zaczyna się od nagłego i zarazem nie do końca wyjaśnionego doświadczenia, że człowiek bez utraty przytomności nie może przypomnieć sobie swoich zachowań i dokładnych okoliczności dotyczących picia. Takie epizody w życiu osoby uzależnionej zaczynają powtarzać się systematycznie, nawet pod wpływem dostarczania organizmowi niedużych dawek środka odurzającego. Ponadto w tej fazie mogą zacząć pojawiać się zaburzenia pamięci związane z piciem, widoczne w szczególności w stanach wyczerpania psychicznego lub fizycznego. Na tym etapie człowiek zaczyna podporządkowywać całe swoje życie alkoholowi – zdarza mu się pić po kryjomu, tworzyć specjalne okazje do picia itp.,

faza trzecia – opisana jako faza krytyczna, to etap, kiedy w pełni mamy do czynienia ze zjawiskiem utraty kontroli – oznacza to, że osoba uzależniona zaczynając pić, spożywa alkohol do tego momentu, dopóki nie osiągnie stanu upojenia. W tej fazie pojawia się bardzo silne pragnienie alkoholu, odczuwane wręcz jako przymus zajrzenia do kieliszka. Na tym etapie rozwija się cały zestaw objawów uzależnienia, spośród których można wyróżnić przede wszystkim tworzenie racjonalnych uzasadnień dla picia, zabezpieczanie zapasów napojów alkoholowych, rezygnację z jedzenia, odizolowanie od otoczenia, zaniedbywanie pacy i kontaktów z najbliższymi osobami, konieczność nieustannego uzupełniania stężenia alkoholu w organizmie, obniżenie popędu płciowego,

faza czwarta, chroniczna – to faza, dla której najbardziej charakterystyczne jest poważne uszkodzenie procesów myślenia i szereg uciążliwych dolegliwości fizycznych oraz psychicznych. U niektórych alkoholików pojawiają się epizody spożywania alkoholi nieprzeznaczonych do konsumpcji oraz zmniejszenie tolerancji. Ponadto mogą występować stany lękowe, drżenie, zniekształcenie procesów poznawczych oraz obniżenie sprawności motorycznej.

Leczenie uzależnienia od alkoholu – jak rozpocząć?

Chcąc podjąć leczenie alkoholowe, najlepiej zacząć od znalezienia w sobie wewnętrznego przekonania oraz chęci do pójścia na terapię. W większości przypadków pełna, świadoma potrzeba leczenia choroby alkoholowej pojawia się dopiero w sytuacji, kiedy osoba uzależniona zaczyna zmagać się z trudnymi do udźwignięciami konsekwencjami. Najważniejsza i ostateczna decyzja należy oczywiście do jednostki, nie mniej jednak dużą rolę w tym procesie odgrywa rodzina oraz osoby z najbliższego otoczenia.

Wyjście z nałogu wymaga od osoby uzależnionej spełnienia przede wszystkim takich warunków, jak:

  • gotowość do przyjęcia pomocy,
  • uświadomienie sobie i równocześnie zaakceptowanie faktu, że jest się osobą uzależnioną od alkoholu,
  • maksymalne zaangażowanie w terapię alkoholową,
  • utrzymanie pełnej abstynencji – zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu leczenia.

Jak długo trwa terapia alkoholowa?

O tym, ile będzie trwać leczenie uzależnienia alkoholowego, decyduje wiele różnorodnych czynników. Przede wszystkim, aby osoba chora mogła w ogóle przystąpić do terapii, musi przejść odwyk alkoholowy – jest to jeden z pierwszych i zarazem niezbędnych kroków na drodze do wyzdrowienia. Odtrucie ma na celu wyeliminowanie objawów towarzyszących zespołowi abstynencyjnemu oraz złagodzenie zaburzeń somatycznych wywołanych długotrwałym nadużywaniem alkoholu.

Kolejnym etapem jest zapisanie się na wizytę w państwowym lub prywatnym ośrodku terapii uzależnień. W tej fazie kluczowe znaczenie ma rozmowa z psychoterapeutą, który podczas całego procesu leczenia będzie pełnił funkcję swego rodzaju opiekuna dla osoby chorej.

Trzeci etap obejmuje ułożenie programu postępowania po opuszczeniu placówki, a także zaplanowanie tzw. terapii podtrzymującej, polegającej np. na braniu udziału w spotkaniach organizowanych w ramach grup wsparcia.

Trudno jednoznacznie stwierdzić, jak długo będzie trwać całe leczenie. Czas ten jest uzależniony od wielu czynników, w tym między innymi od fazy zaawansowania choroby, motywacji pacjenta do zerwania z nałogiem, a także od systemu wsparcia ze strony otoczenia. Terapie alkoholowe stanowią proces długotrwały i złożony, mając za zadanie przede wszystkim ustabilizowanie chęci do życia w abstynencji.

Jakie metody stosuje się w leczeniu alkoholizmu?

Jedną z podstawowych metod leczenia uzależnienia od alkoholu jest psychoterapia poznawczo-behawioralna, której głównym celem jest zmodyfikowanie zachowań oraz sposobu myślenia pacjenta. Po zakończeniu odwyku alkoholowego jednostka jest kierowana na specjalistyczną terapię, która musi przebiegać zgodnie z indywidualnie opracowanym planem. W trakcie spotkań indywidualnych lub grupowych osoba chora poznaje mechanizmy uzależnienia, a także dowiaduje się, w jaki sposób należy sobie radzić z emocjami w sytuacjach, w których do tej pory zaglądała do kieliszka. Praca z psychoterapeutą pozwala też nauczyć się rozpoznawania symptomów świadczących o możliwości powrotu choroby i radzenia sobie z pojawiającymi się wtedy kryzysami. Dzięki udziałowi w psychoterapii alkoholik może przepracować swoje postawy, zachowania i sposoby myślenia, tak, aby po zakończeniu leczenia móc zacząć szukać w swoim życiu nowych celów i powrócić do normalnego, zdrowego funkcjonowania w społeczeństwie.

Czy w leczeniu alkoholowym środki farmakologiczne są skuteczne?

Jak już wyżej wspominano, jednym z najpowszechniejszych objawów alkoholizmu jest głód alkoholowy, czyli nieodparta pokusa, wręcz przymus wypicia. Do tej pory nie udało się znaleźć żadnego środka farmakologicznego, który mógłby skutecznie zmniejszyć tego typu symptom. Są natomiast substancje, które poprzez warunkowy odruch powodują, że osoba uzależniona odmawia wypicia, ponieważ boi się wystąpienia przykrych doznań fizycznych po spożyciu nawet niedużej porcji alkoholu.

Niektóre środki farmakologiczne mogą być wykorzystywane jako metoda pomocnicza w leczeniu alkoholizmu. Najczęściej korzysta się z nich w przypadkach zespołu abstynencyjnego – są to przede wszystkim preparaty z grupy benzodiazepin, które skutecznie redukują takie objawy jak niepokoje, lęki, drgawki i bezsenność. Nie można jednak podawać ich pacjentowi dłużej niż przez okres dwóch tygodni, gdyż mogą prowadzić do uzależnienia.

W późniejszym okresie leczenia uzależnienia od alkoholu farmakoterapia może wspierać psychoterapię. Osobom uzależnionym można podawać np. naltrekson czy disulfiram, środek, który po spożyciu alkoholu powoduje dokuczliwe objawy takie jak kołatanie serca, lęk czy pulsujący ból głowy.

Jak przebiega leczenie uzależnienia w Klinice OAZA?

Prywatny Ośrodek Terapii Uzależnień OAZA to miejsce, w którym prowadzimy skuteczną terapię wielu destrukcyjnych nałogów, w tym między innymi alkoholizmu. Jeśli więc szukasz wsparcia w walce z uzależnieniem od alkoholu, doskonale trafiłeś. Wieloletnie doświadczenie w połączeniu z indywidualnym podejściem do pacjenta oraz starannie opracowanym programem terapeutycznym sprawia, że pobyt w naszym ośrodku gwarantuje miarodajne oraz trwałe efekty.

Kompleksowe leczenie uzależnienia od alkoholu realizujemy poprzez detoks oraz terapię. Każdy z tych elementów jest zawsze dostosowywany bezpośrednio do konkretnych potrzeb pacjentów, aby zagwarantować im pełne bezpieczeństwo oraz maksimum komfortu. Procedura odtruwania jest natomiast przeprowadzana pod ścisłą kontrolą lekarzy.

Leczenia uzależnienia od alkoholu w Prywatnym Ośrodku Terapii Uzależnień OAZA to:

  • profesjonalna terapia prowadzona w kameralnych warunkach oraz w rodzinnej atmosferze,
  • wykwalifikowana kadra, która dzięki wiedzy i zdobytemu doświadczeniu dobrze wie, w jaki sposób pomóc przetrwać pacjentowi najtrudniejsze chwile,
  • pełen dostęp do zaawansowanej diagnostyki laboratoryjnej,
  • dwunastomiesięczna opieka terapeutyczna po zakończeniu pobytu.

Dzięki wieloletniemu doświadczeniu i fachowej wiedzy doskonale wiemy, jak leczyć chorobę alkoholową oraz przeprowadzać detoks, dlatego pobyt w Klinice OAZA wiąże się z wyjątkowo wysoką skutecznością w przerwaniu ciągu, w jaki wpadł alkoholik. Dotychczas pomogliśmy już wielu pacjentom. Jeśli więc masz problem z alkoholem lub podejrzewasz uzależnienie u osoby ze swojego najbliższego środowiska, zachęcamy do skontaktowania się z naszym ośrodkiem.

Więcej:

Partnerzy