Alkoholizm – objawy uzależnienia od alkoholu

SKORZYSTAJ Z PŁATNEJ TERAPII W PRYWATNEJ KLINICE UZALEŻNIEŃ

87-850 Choceń, Ługowiska 1 koło Włocławka

Uzależnienie od alkoholu

Objawy uzależnienia od alkoholuNadmierne i przewlekłe picie alkoholu to choroba, która ciągnie się zazwyczaj latami. Alkoholizm uzależnia psychicznie i fizycznie. Alkohol najpierw poprawia samopoczucie, odpręża, sprawia, że człowiek staje się duszą towarzystwa. A potem nagle bez niego nie można już zacząć i skończyć kolejnego dnia. Wzrasta tolerancja organizmu na ilość i częstotliwość przyjmowanej substancji psychoaktywnej, a próby ograniczenia bądź odstawienia alkoholu na jakiś czas, kończą się objawami Alkoholowego Zespołu Abstynencyjnego (AZA). Trudno też jest zauważyć moment, w którym przekracza się granicę między bezpiecznym – kontrolowanym – piciem alkoholu a tym, które stało się już nałogiem. Bywa to także trudne do rozpoznania przez otoczenie. Objawy alkoholizmu w jego pierwszej fazie mają charakter subiektywny, a chory potrafi w bardzo sprytny sposób ukrywać lub maskować symptomy, które stają się widoczne dopiero na zaawansowanym etapie choroby. Uzależnienie od alkoholu rozwija się powoli i niepostrzeżenie. Istnieje wiele czynników utrudniających postawienie jednoznacznej diagnozy. Jednym z nich jest np. poczucie wstydu, występujące zarówno u chorych, jak i ich bliskich. Nie chcą oni przyjąć do świadomości, iż mają w rodzinie alkoholika i podobnie jak sam chory, boją się społecznego napiętnowania.

Zadzwoń i zapytaj o terapię w prywatnym ośrodku Oaza

Od alkoholowego głodu po okresową abstynencję

Uzależnienie alkoholowe (alkoholizm) najlepiej rozpozna lekarz psychiatra lub psycholog – specjalista psychoterapii uzależnień. Zanim jednak chory trafi pod jego opiekę, należy samemu spróbować zdiagnozować problem. Skutki alkoholizmu są wyraźnie widoczne, jednak początki choroby mogą być długo niezauważalne. Również dlatego, że osoby dotknięte alkoholizmem potrafią je doskonale ukrywać i wiele z zachowań nie jest oczywistych. Wydają się całkiem powszechne, do czasu aż nie przybiorą na sile. By móc ją stwierdzić, wystarczy czasem zaobserwować jeden z poniższych objawów (to w przypadku rozwiniętego stadium) lub kilka współistniejących czynników. Zauważenie gromadzących się, niepokojących symptomów stanowi pierwszy krok do podjęcia skutecznej terapii. Warto pamiętać, że problem dotyczy wielu osób, może dotknąć każdego i nie powinien być powodem do wstydu – szczególnie jeśli poparty jest odpowiednim leczeniem, które ma na celu wyjście z destrukcyjnego trybu życia i poprawienie jego jakości.

Jak zatem rozpoznać objawy choroby alkoholowej? Najczęściej są to:

  • wewnętrzny przymus wypicia – czyli subiektywny głód alkoholowy, któremu też towarzyszy poczucie paniki i obawa, że bez alkoholu nie da się zbyt długo wytrzymać,
  • utrata kontroli nad piciem – czyli trudności w decydowaniu o ilości wypijanego alkoholu i o momencie przerwania picia,
  • zwiększenie tolerancji na alkohol – z czasem, aby osiągnąć początkowe efekty nietrzeźwości, trzeba zwiększać dawki alkoholu,
  • zwiększona tolerancja na alkohol – przy mniejszych dawkach alkoholu można uzyskać mniejsze efekty nietrzeźwości,
  • koncentracja życia wokół alkoholu – dla alkoholika najważniejszą rzeczą w życiu staje się alkohol. Szuka okazji do tego, aby wypić z kimś lub sam i dostępności do alkoholu,
  • problemy z pamięcią i świadomością – spożycie alkoholu powoduje tzw. luki w pamięci, alkoholik nie pamięta wielu zdarzeń, coraz więcej rzeczy dzieje się poza jego świadomością,
  • udowadnianie kontroli nad piciem – alkoholik dostrzega, że picie wymknęło mu się spod kontroli, więc próbuje sobie i otoczeniu udowodnić, że potrafi jeszcze nad tym zapanować. Jednak po próbach utrzymania okresowej abstynencji pojawiają się nawroty do picia,
  • objawy Alkoholowego Zespołu Abstynencyjnego – odstawienie alkoholu powoduje m.in. symptomy ze strony układu nerwowego, drżenie mięśni, niepokój, drażliwość, nadpotliwość, nudności, wymioty, biegunkę, zaburzenia świadomości, majaczenia. Aby sobie poradzić z tym objawami, osoba uzależniona sięga po alkohol.

Alkoholizm

Jak widać, objawy uzależnienia od alkoholu są bardzo różnorodne w zależności od fazy, w której znajduje się chory, od objawów psychicznych, związanych z reakcjami emocjonalnymi, takimi jak niepokój, problemy z pamięcią, po fizyczne dolegliwości. Należy pamiętać, że nawet jeśli alkohol pełni chwilowo funkcję poprawiającą nastrój, z czasem pogarsza go, doprowadzając do jego częstych wahań, a także stanów depresyjnych. Coraz częstsze sięganie po kieliszek alkoholu w celu złagodzenia psychicznego bólu i codziennego stresu przynosi jedynie krótkotrwałe rezultaty. Osoba uzależniona często staje się zazdrosna, ma obsesję kontrolowania swojego partnera/ partnerki. W zaawansowanym stadium choroby pojawia się otępienie, związane z alkoholowym zanikiem mózgu. Dochodzi do silnego pogorszenia sprawności intelektualnej i fizycznej, zaburzeń koncentracji, czy krytycyzmu.

Pacjent może stawać się agresywny podczas próby schowania przed nim alkoholu, ograniczenia jego dostępności. Gdy picie staj się codziennym rytuałem, większość przyjemności i zainteresowań zaczyna się ograniczać wyłącznie do spędzenia czasu w towarzystwie kieliszka. Na drugi plan schodzi hobby, rodzina, życiowe cele i obowiązki w pracy. Myślenie o alkoholu zajmuje wiele czasu, podobnie jak poszukiwanie okazji do jego zdobycia. Bez znaczenia stają się także kompani do picia, ich status społeczny i przekonania.

Uzależnienie a stan zdrowia – choroby spowodowane piciem alkoholu

Wieloletnie wyniszczanie organizmu przez alkohol prowadzi do szeregu dolegliwości, zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Szukając przyczyn zdiagnozowanych chorób, wielokrotnie można się przekonać, że ich źródło stanowi uzależnienie od picia. Pogarszający się stan zdrowia może być jednym z sygnałów ostrzegawczych, a leczenie skutków nadmiernego spożycia powinno odbywać się razem z rozwiązywaniem jego przyczyn. W skrajnych przypadkach objawy alkoholizmu mogą być naprawdę przerażające u osób uzależnionych. Jedną z chorób wynikających z wieloletniego uzależnienia jest Zespół Korsakowa. Pacjent, u którego został on stwierdzony, jest osobą zupełnie zdezorientowaną, bez świadomości tego, jaki mamy dzień tygodnia, godzinę, ani tego, gdzie się znajduje. Luki w pamięci chorego są tak ogromne, że nadrabia on je nieprawdziwymi opowieściami, które nie są jednak celowymi kłamstwami. Chorobie towarzyszy bardzo często wyniszczające osłabienie organizmu i niedożywienie, które mogą prowadzić do śmierci.

Nierzadko zdarza się, że alkoholizmowi towarzyszy depresja, która stanowi dodatkowy czynnik wyniszczający zdrowie pacjenta. Czasami to ona jest powodem do nadużywania substancji – symptomy i skutki choroby psychicznej wydają się chwilowo złagodzone – albo jest wynikiem uzależnienia. Stany depresyjne po alkoholu to częsta przypadłość, jednak trudna w leczeniu, które musi uwzględniać skłonności pacjenta do wpadania w nałóg. Nadmierne spożywanie wysokoprocentowych trunków może objawiać się w postaci chorób układu krążenia oraz układu pokarmowego. Stłuszczenie wątroby i marskość, przewlekłe stany zapalne narządów bywają jednymi z najczęściej spotykanych dolegliwości, które mogą świadczyć o problemie ze spożywaniem dużych ilości alkoholu.

Niektóre z przypadłości towarzyszące nałogowi, takie jak osłabienie wydolności seksualnej czy zmiany w psychice, mogą sprawiać, że chory ma do czynienia z mechanizmem błędnego koła. Pije, żeby zapomnieć o kłopotach i złym samopoczuciu, które same w sobie są spowodowane uzależnieniem i wpływem trunków na organizm.

Wygląd alkoholika i sygnały ostrzegawcze

By pomóc alkoholikowi, niezbędna jest zwykle reakcja otoczenia, gdyż sam chory może nie zdawać sobie sprawy ze swojego stanu lub bezustannie mu zaprzeczać. Z jednej strony trzeba zmusić chorego do skonfrontowania jego uzależnienia ze skutkami nałogu, z drugiej dać mu po prostu szansę na naprawę swoich błędów. Tym, co pomaga zdefiniować alkoholizm, poza zmianą samopoczucia uzależnionego i jego zachowania, jest wygląd. Duża dawka napojów alkoholowych powoduje spore odwodnienie, a to z kolei skutkuje tym, iż cera staje się wyblakła, szara, a zmarszczki się pogłębiają. Twarz staje się wyraźnie opuchnięta, oczy są podkrążone, charakterystyczne jest też zaczerwienienie skóry. Bardzo często obserwuje się to, iż alkoholicy są zwykle osobami bardzo szczupłymi. Spowalniają się możliwości organizmu do syntezy białka, stąd utrata wagi wiąże się też z utratą masy mięśniowej.

Obserwując pogarszający się wygląd swojego ciała, alkoholik ma szansę przekonać się o destrukcyjnym wpływie nałogu oraz chorobach, które najprawdopodobniej już go dotyczą. W trakcie picia często pojawia się rumieniec – zaczerwienienie skóry może być objawem nadciśnienia tętniczego, natomiast opuchnięta twarz po alkoholu bywa związana z postępującymi zaburzeniami wątroby i nerek. Widoczne oznaki pogorszenia kondycji mogą przemówić za podjęciem terapii i zwrócić uwagę na istnienie poważnego problemu.

Czy to już choroba? Nadużywanie alkoholu a alkoholizm

Istnieje kilka symptomów ostrzegawczych, które pozwalają zdiagnozować problem alkoholowy. Często są bardzo subtelne i nie wzbudzają podejrzeń, jednak powinny wzbudzić naszą czujność. Jednym z nich jest ilość spożywanego alkoholu. Alarmujące jest codzienne, regularne wypijanie co najmniej dwóch lampek wina, piw lub 50 g wódki. Uwagę zwraca też rozpoczynanie dnia od wypicia „porannego piwka” oraz szukanie okazji do picia (częstsze imprezowanie, regularne spożywanie alkoholu do posiłków), a także chęć prowadzenia pojazdu pod wpływem, proponowanie alkoholu i ponaglanie w piciu towarzystwa, picie dla tzw. odprężenia, czyli zapijanie stresu, picie w ukryciu, do nieprzytomności, diametralna zmiana zachowania po spożyciu alkoholu, czy rozdrażnienie towarzyszące utrudnionemu dostępowi do napojów alkoholowych. Brak kontroli nad piciem jest podstawowym dowodem uzależnienia, jednak nie jedynym – warto zatem zwrócić uwagę na sytuacje i zachowania, które z pozoru mogą wydawać się niegroźne. Istotne będą również objawy ostawienia alkoholu – silne i gwałtowne mogą być oznaką pojawiającego się problemu z uzależnieniem. Jednym z ważnych symptomów jest zwiększenie tolerancji na alkohol. Potrzeba go znacznie więcej, aby wywołać oczekiwany efekt. Wzrost ten jest charakterystyczny szczególnie dla pierwszych etapów wchodzenia w nałóg.

O nadmiernym spożywaniu alkoholu można mówić także wtedy, gdy osoba wie, że powinna ograniczyć jego spożywanie, na przykład ze względów zdrowotnych, a mimo to nadal nie zmienia swoich nawyków. Bezpośrednia informacja od lekarza na temat aktualnego stanu zdrowia, w przypadku osób jedynie nadużywających, zwykle prowadzi do zredukowania ilości wypijanych trunków lub całkowitej trzeźwości. Dla trwających w zaawansowanym uzależnieniu oczywisty, szkodliwy wpływ alkoholu na zdrowie nie stanowi żadnej przeszkody w kontynuowaniu jego ciągłego spożywania. Nietrudno sobie wyobrazić, jak destrukcyjny wpływ na organizm pacjenta mogą mieć tego rodzaju działania.

Alkoholowe fazy picia alkoholu

W rozpoznaniu alkoholizmu pomóc może znajomość jego poszczególnych etapów. Alkoholik przechodzi przez wiele faz uzależnienia, a są to:

  • picie umiarkowane, towarzyskie, okazjonalne, nadużywanie alkoholu, łącznie z utratą pamięci lub świadomości tego, co się wydarzyło,
  • symptomy głodu alkoholowego – potrzeba wypicia więcej i częściej, utrata kontroli nad piciem, czyli picie od jednego kieliszka do nieprzytomności, szukanie usprawiedliwień dla swojego picia,
  • zaczynanie dnia od klina – ukojenie psychicznych i fizycznych dolegliwości picia,
  • picie w samotności – niepotrzebne jest już tylko towarzystwo, aby się napić, utrata kontroli nad swoim zachowaniem, co skutkuje m.in. szukaniem okazji do kłótni, bójek, zwad,
  • poszukiwanie alkoholu za wszelką cenę – psychiczne i fizyczne skutki uzależnienia, kac moralny, wyrzuty sumienia, poczucie obrzydzenia do samego siebie, coraz częściej pojawiające się napady lękowe,
  • utrata jakichkolwiek hamulców w piciu – nie mają znaczenia już żadne usprawiedliwienia,
    alkoholik pije aż do wytrzymałości psychicznej i fizycznej,
  • ostateczne rozstrzygnięcie losu alkoholika – śmierć z powodów zdrowotnych (marskość wątroby, delirium), samobójstwo lub odwyk.

Im wcześniej zostanie zdiagnozowany problem, tym większe szanse na skuteczne wyjście z nałogu i uniknięcie długotrwałych problemów ze zdrowiem fizycznym, ale i psychicznym. Wczesne rozpoznanie daje szansę na trzeźwość i rozpoczęcie nowego, satysfakcjonującego życia bez problemów – nie tylko u osób chorych, ale także ich bliskich.

Czy zespół abstynencyjny oznacza uzależnienie?

Odmienny stan, w którym znajduje się organizm, gdy nastąpi nagłe odstawienie alkoholu to przypadłość, która dotyczy uzależnionych pacjentów, ale także osób bez nałogów. W przypadku pierwszym czas trwania objawów abstynencyjnych może być znacznie dłuższy. Mózg poddawany działaniu trunku zaczyna działać w inny sposób, a gwałtowna zmiana sprawia, że ciało staje się nadmiernie pobudzone, pojawia się nerwowość i roztrzęsienie. Zaczyna się przyzwyczajać do nowych warunków, do momentu, gdy alkohol staje się wręcz niezbędny do normalnego funkcjonowania. Po gwatłowym powrocie do trzeźwości organizm zaczyna „protestować” – wtedy pojawiają się dokuczliwe, ale i niebezpieczne dolegliwości. Sygnały wskazujące na zespół odstawienia alkoholu to między innymi:

  • napady drgawkowe – niekontrolowane skurcze mięśni;
  • majaczenie;
  • omamy lub halucynacje;
  • niepokój, stres poalkoholowy.

Drgawkom towarzyszy utrata kontaktu z otoczeniem. Największym zagrożeniem jest ryzyko zachłyśnięcia się i uduszenia oraz niedotlenienie. W wyniku upadku chory może ulec poważnym urazom, uderzając o twarde podłoże. Objawy po przepiciu alkoholowym, takie jak majaczenie, zagrażają zdrowiu pacjenta. Głębokie zaburzenia somatyczne i psychiczne, bezsenność, odwodnienie czy zaburzenia rytmu serca stanowią jedynie niewielki procent dolegliwości związanych z nagłą abstynencją. Występowanie halucynacji i omamów sprawia, że osoba czuje się zagrożona, jej zachowania stają się nieprzewidywalne, może stawać się agresywna wobec otoczenia. Zdezorientowana, nierzadko ulega wypadkom, często tragicznym i kończącym się śmiercią. Jedynym sposobem na zapobiegnięcie nawrotom choroby jest odstawienie alkoholu. Jeśli pacjent jednorazowo doświadczył tego rodzaju symptomów, znacznie wzrasta ryzyko ponownego pojawienia się podobnych epizodów w przyszłości.

Niebezpieczny nawrót alkoholowy

Podczas procesu leczenia początkowo są przede wszystkim zauważalne objawy odstawienia alkoholu. Gdy pacjent zaczyna zdrowieć i wydaje się, że już wkrótce upora się z uciążliwym uzależnieniem, łatwo o pochopne wnioski w kwestii skuteczności odwyku. Zakłócenie trzeźwienia może spowodować nawroty w chorobie alkoholowej – odpowiednia terapia powinna uwzględnić nauczanie o tym, jak sobie z nimi radzić i uzyskać równowagę. Samoobserwacja i wsparcie bliskich pozwalają uniknąć powrotu do picia. Pacjent może niezauważalnie zmieniać sposób myślenia, wracając do dawnych, destrukcyjnych zachowań, niekorzystnego towarzystwa, które finalnie mogą prowadzić do sięgnięcia po kieliszek. W takiej sytuacji istotna jest pełna uwaga i kontrola nad samym sobą. Typowe sygnały ostrzegawcze i fazy nawrotu choroby alkoholowej mogą między innymi przyjmować postać:

  • zamartwiania się nad tym, czy uda się wyjść z nałogu;
  • prób wymuszenia trzeźwości na innych;
  • nastawienia obronnego;
  • niechęci wobec bliskich osób;
  • nieregularnego trybu życia;
  • uczucia bezsilności, braku satysfakcji z życia;
  • przerwania leczenia.

Powyższe przykłady to tylko kilka z sytuacji, z którymi musi zmagać się osoba walcząca z uzależnieniem od alkoholu, lecz bywa ich znacznie więcej. Pacjenci mogą borykać się z depresją, utratą wiary we własne siły, czuć się zagubieni. W takich momentach samodzielne próby utrzymania trzeźwości zwykle nie przynoszą pożądanych skutków. Konieczne jest uzyskanie profesjonalnego wsparcia. Alkoholizm, podobnie jak inne przewlekłe dolegliwości, wymaga stałej kontroli w trakcie leczenia i poza nim. Pacjent powinien podjąć, razem z pomocą bliskich i terapeutów, działania zaradcze, zanim nawroty choroby zaczną postępować i doprowadzą do ponownego sięgnięcia po substancje odurzające.

Zadzwoń i zapytaj o terapię w prywatnym ośrodku Oaza

Jak leczyć objawy?

Uzależnienie od alkoholu (Alkoholizm) jest chorobą jak wiele innych. Bez specjalistycznego leczenia uzależnienia od alkoholu raczej nie ma szans na to, aby skończyć z nałogiem. Alkoholik, mimo że widzi i czuje na własnej skórze, jakie są objawy choroby alkoholowej, to jednak nie jest świadom swojego stanu. Bardzo ważna jest także pomoc rodzinie alkoholika. Wsparcia wymaga zarówno sam chory, jak i jego bliscy, którzy także ponoszą destruktywne konsekwencje nałogu. Terapia osób współuzależnionych jest równie istotna co samego chorego, nie tylko z tego względu, iż rodzina uczy się, jak pomóc pacjentowi, ale także dlatego, że życie rodzinne jest podporządkowane chorobie jednego z jej członków, co sprawia, że reszta zaniedbuje często własne potrzeby. Leczenie uzależnienia powinno być zatem przeprowadzane nie tylko w stosunku do samego chorego, ale i jego otoczenia, na które wywiera destrukcyjny wpływ. Na szczególną uwagę zasługują dzieci osób uzależnionych, których doświadczenia z dorastania przy uzależnionym mogą rzutować na przyszłe, dorosłe już decyzje i kontakty z innymi. Często bolesne wspomnienia i cierpienie pozostawiają trwały ślad w psychice, często niemożliwy do pokonania bez odpowiednio dopasowanej terapii. Nowy początek życia chorego powinien być także początkiem bardziej satysfakcjonującego życia jego bliskich.

Terapia alkoholowa to żmudny i długotrwały proces. Często bliscy alkoholików zastanawiają się, czy można poddać ich przymusowemu leczeniu (terapii uzależnień). Owszem, jest taka możliwość, jednak pod kilkoma warunkami. W większości przypadków oraz dla powodzenia samej terapii wskazane jest, aby wzbudzić w chorym motywację do podjęcia leczenia. Detoks i psychoterapia mogą być dla niego szansą na to, aby dowiedział się, jak bardzo uzależniony jest alkoholu. Uświadomienie sobie tego faktu i trzeźwe spojrzenia na problem są punktem wyjścia do tego, aby zmienić swoje życie i odzyskać nad nim kontrolę.

Więcej:

NASZ OŚRODEK

 

Artykuły o alkoholizmie na naszym blogu

Więcej artykułów można znaleźć na naszym blogu

 

Partnerzy