Alkoholizm – objawy uzależnienia od alkoholu

Od 2 tygodni - do miesiąca - pobyt GRATIS! Zadzwoń i dowiedz się więcej!

Nadmierne i przewlekłe picie alkoholu to choroba, która ciągnie się zazwyczaj latami. Alkoholizm uzależnia psychicznie i fizycznie. Alkohol najpierw poprawia samopoczucie, odpręża, sprawia, że człowiek staje się duszą towarzystwa. A potem nagle bez niego nie można już zacząć i skończyć kolejnego dnia. Wzrasta tolerancja organizmu na ilość i częstotliwość przyjmowanej substancji psychoaktywnej, a próby ograniczenia bądź odstawienia alkoholu na jakiś czas, kończą się objawami Alkoholowego Zespołu Abstynencyjnego (AZA). Trudno też jest zauważyć moment, w którym przekracza się granicę między bezpiecznym – kontrolowanym – piciem alkoholu a tym, które stało się już nałogiem. Bywa to także trudne do rozpoznania przez otoczenie. Objawy alkoholizmu w jego pierwszej fazie mają charakter subiektywny, a chory potrafi w bardzo sprytny sposób ukrywać lub maskować symptomy, które stają się widoczne dopiero na zaawansowanym etapie choroby. Uzależnienie rozwija się powoli i niepostrzeżenie. Istnieje wiele czynników utrudniających postawienie jednoznacznej diagnozy. Jednym z nich jest np. poczucie wstydu, występujące zarówno u chorych, jak i ich bliskich. Nie chcą oni przyjąć do świadomości, iż mają w rodzinie alkoholika i podobnie jak sam chory, boją się społecznego napiętnowania.

Od alkoholowego głodu po okresową abstynencję

Uzależnienie alkoholowe najlepiej rozpozna lekarz psychiatra lub psycholog – specjalista psychoterapii uzależnień. Zanim jednak chory trafi pod jego opiekę, należy samemu spróbować zdiagnozować problem. Skutki alkoholizmu są wyraźnie widoczne, jednak początki choroby mogą być długo niezauważalne. By móc ją stwierdzić, wystarczy czasem zaobserwować jeden z poniższych objawów (to w przypadku rozwiniętego stadium) lub kilka współistniejących czynników.

Jak zatem rozpoznać objawy choroby alkoholowej? Najczęściej są to:

  • wewnętrzny przymus wypicia – czyli subiektywny głód alkoholowy, któremu też towarzyszy poczucie paniki i obawa, że bez alkoholu nie da się zbyt długo wytrzymać,
  • utrata kontroli nad piciem – czyli trudności w decydowaniu o ilości wypijanego alkoholu i o momencie przerwania picia,
  • zwiększenie tolerancji na alkohol – z czasem, aby osiągnąć początkowe efekty nietrzeźwości, trzeba zwiększać dawki alkoholu,
  • zmniejszenie tolerancji na alkohol – przy mniejszych dawkach alkoholu można uzyskać podobne efekty nietrzeźwości,
  • koncentracja życia wokół alkoholu – dla alkoholika najważniejszą rzeczą w życiu staje się alkohol. Szuka okazji do tego, aby wypić z kimś lub sam i dostępności do alkoholu,
  • problemy z pamięcią i świadomością – spożycie alkoholu powoduje tzw. luki w pamięci, alkoholik nie pamięta wielu zdarzeń, coraz więcej rzeczy dzieje się poza jego świadomością,
  • udowadnianie kontroli nad piciem – alkoholik dostrzega, że picie wymknęło mu się spod kontroli, więc próbuje sobie i otoczeniu udowodnić, że potrafi jeszcze nad tym zapanować. Jednak po próbach utrzymania okresowej abstynencji pojawiają się nawroty do picia,
  • objawy Alkoholowego Zespołu Abstynencyjnego – odstawienie alkoholu powoduje m.in. drżenie mięśni, niepokój, drażliwość, nadpotliwość, nudności, wymioty, biegunkę, zaburzenia świadomości, majaczenia. Aby sobie poradzić z tym objawami, osoba uzależniona sięga po alkohol.

Jak widać, objawy uzależnienia od alkoholu są bardzo różnorodne w zależności od fazy, w której znajduje się chory, od objawów psychicznych, związanych z reakcjami emocjonalnymi, takimi jak niepokój, problemy z pamięcią, po fizyczne dolegliwości. Należy pamiętać, że nawet jeśli alkohol pełni chwilowo funkcję poprawiającą nastrój, z czasem pogarsza go, doprowadzając do jego częstych wahań, a także stanów depresyjnych. Osoba uzależniona często staje się zazdrosna, ma obsesję kontrolowania swojego partnera/ partnerki. W zaawansowanym stadium choroby pojawia się otępienie, związane z alkoholowym zanikiem mózgu. Dochodzi do silnego pogorszenia sprawności intelektualnej i fizycznej, zaburzeń koncentracji, czy krytycyzmu.

W skrajnych przypadkach objawy alkoholizmu mogą być naprawdę przerażające. Jedną z chorób wynikających z wieloletniego uzależnienia jest Zespół Korsakowa. Pacjent, u którego został on stwierdzony, jest osobą zupełnie zdezorientowaną, bez świadomości tego, jaki mamy dzień tygodnia, godzinę, ani tego, gdzie się znajduje. Luki w pamięci chorego są tak ogromne, że nadrabia on je nieprawdziwymi opowieściami, które nie są jednak celowymi kłamstwami. Chorobie towarzyszy bardzo często wyniszczające osłabienie organizmu i niedożywienie, które mogą prowadzić do śmierci.

Wygląd alkoholika i sygnały ostrzegawcze

By pomóc alkoholikowi, niezbędna jest zwykle reakcja otoczenia, gdyż sam chory może nie zdawać sobie sprawy ze swojego stanu lub bezustannie mu zaprzeczać. Z jednej strony trzeba zmusić chorego do skonfrontowania jego uzależnienia ze skutkami nałogu, z drugiej dać mu po prostu szansę na naprawę swoich błędów. Tym, co pomaga zdefiniować alkoholizm, poza zmianą samopoczucia uzależnionego i jego zachowania, jest wygląd. Duża dawka napojów alkoholowych powoduje spore odwodnienie, a to z kolei skutkuje tym, iż cera staje się wyblakła, szara, a zmarszczki się pogłębiają. Twarz staje się wyraźnie opuchnięta, oczy są podkrążone, charakterystyczne jest też zaczerwienienie skóry. Bardzo często obserwuje się to, iż alkoholicy są zwykle osobami bardzo szczupłymi. Spowalniają się możliwości organizmu do syntezy białka, stąd utrata wagi wiąże się też z utratą masy mięśniowej.

Istnieje kilka symptomów ostrzegawczych, które pozwalają zdiagnozować problem alkoholowy. Często są bardzo subtelne i nie wzbudzają podejrzeń, jednak powinny wzbudzić naszą czujność. Jednym z nich jest ilość spożywanego alkoholu. Alarmujące jest codzienne, regularne wypijanie co najmniej dwóch lampek wina, piw lub 50 g wódki. Uwagę zwraca też rozpoczynanie dnia od wypicia „porannego piwka” oraz szukanie okazji do picia (częstsze imprezowanie, regularne spożywanie alkoholu do posiłków), a także chęć prowadzenia pojazdu pod wpływem, proponowanie alkoholu i ponaglanie w piciu towarzystwa, picie dla tzw. odprężenia, czyli zapijanie stresu, picie w ukryciu, do nieprzytomności, diametralna zmiana zachowania po spożyciu alkoholu, czy rozdrażnienie towarzyszące utrudnionemu dostępowi do napojów alkoholowych.

Alkoholowe fazy

W rozpoznaniu alkoholizmu pomóc może znajomość jego poszczególnych etapów. Alkoholik przechodzi przez wiele faz uzależnienia, a są to:

  • picie umiarkowane, towarzyskie, okazjonalne, nadużywanie alkoholu, łącznie z utratą pamięci lub świadomości tego, co się wydarzyło,
  • symptomy głodu alkoholowego – potrzeba wypicia więcej i częściej, utrata kontroli nad piciem, czyli picie od jednego kieliszka do nieprzytomności, szukanie usprawiedliwień dla swojego picia,
  • zaczynanie dnia od klina – ukojenie psychicznych i fizycznych dolegliwości picia,
  • picie w samotności – niepotrzebne jest już tylko towarzystwo, aby się napić, utrata kontroli nad swoim zachowaniem, co skutkuje m.in. szukaniem okazji do kłótni, bójek, zwad,
  • poszukiwanie alkoholu za wszelką cenę – psychiczne i fizyczne skutki uzależnienia, kac moralny, wyrzuty sumienia, poczucie obrzydzenia do samego siebie, coraz częściej pojawiające się napady lękowe,
  • utrata jakichkolwiek hamulców w piciu – nie mają znaczenia już żadne usprawiedliwienia,
    alkoholik pije aż do wytrzymałości psychicznej i fizycznej,
  • ostateczne rozstrzygnięcie losu alkoholika – śmierć z powodów zdrowotnych (marskość wątroby, delirium), samobójstwo lub odwyk.

Alkoholizm jest chorobą jak wiele innych. Bez specjalistycznego leczenia uzależnienia od alkoholu raczej nie ma szans na to, aby skończyć z nałogiem. Alkoholik, mimo że widzi i czuje na własnej skórze, jakie są objawy choroby alkoholowej, to jednak nie jest świadom swojego stanu. Bardzo ważna jest także pomoc rodzinie alkoholika. Wsparcia wymaga zarówno sam chory, jak i jego bliscy, którzy także ponoszą destruktywne konsekwencje nałogu. Terapia osób współuzależnionych jest równie istotna co samego chorego, nie tylko z tego względu, iż rodzina uczy się, jak pomóc pacjentowi, ale także dlatego, że życie rodzinne jest podporządkowane chorobie jednego z jej członków, co sprawia, że reszta zaniedbuje często własne potrzeby.

Terapia alkoholowa to żmudny i długotrwały proces. Często bliscy alkoholika zastanawiają się, czy można poddać go przymusowemu leczeniu. Owszem, jest taka możliwość, jednak pod kilkoma warunkami. W większości przypadków oraz dla powodzenia samej terapii wskazane jest, aby wzbudzić w chorym motywację do podjęcia leczenia. Detoks i psychoterapia mogą być dla niego szansą na to, aby dowiedział się, jak bardzo uzależniony jest alkoholu. Uświadomienie sobie tego faktu i trzeźwe spojrzenia na problem są punktem wyjścia do tego, aby zmienić swoje życie i odzyskać nad nim kontrolę.

Więcej:

Partnerzy